De bronzen UNESCO Werelderfgoedplaquettes markeren voor bewoners en bezoekers de uitzonderlijke en universele waarde van het gebied voor de hele mensheid. De plaquette is ontworpen door kunstenaar Mohana van den Kroonenberg, in opdracht van het Nederlandse ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. De vorm is gebaseerd op de doorsnede van een (wereld)bol en op de rand zijn meridianen te zien als verwijzing naar het wereldwijde netwerk van UNESCO Werelderfgoederen. Op de voorzijde is de Nederlandse kustlijn, het Werelderfgoedlogo en de naam en het jaar van erkenning te zien.
Vijf jaar na de inschrijving van de Koloniën van Weldadigheid op de Werelderfgoedlijst van UNESCO hebben de partners in Frederiksoord en Veenhuizen de Nederlandse Werelderfgoedplaquettes onthuld.
Gedeputeerde Yvonne van Turenhout onthulde zowel in Frederiksoord als in Veenhuizen beide plaquettes. 'Het is bijzonder dat wij in Drenthe één van de 13 UNESCO Werelderfgoederen in het Nederlandse Koninkrijk hebben, één van de 1273 wereldwijd. De Koloniën van Weldadigheid vertellen het verhaal van een uniek negentiende-eeuws experiment om armoede met landbouwkoloniën aan te pakken', zo vertelde zij. 'Maar liefst één op de zestien Nederlanders heeft hier voorouders. Het was een experiment dat ons nog elke dag inspireert - maar ook scherp houdt in wat ethisch wel en niet kan in de hulp en opvang van kansarmen en mensen die het anderen moeilijk maken in de maatschappij. In elke tijd kijken we daar weer anders tegenaan.'
Twee onthullingen: 11 en 22 september
Op vrijdag 11 september werd de plaquette onthuld in Museum de Proefkolonie in Frederiksoord, op dinsdag 22 september in de nieuwe TIP in Veenhuizen. Op vrijdag 11 september gebeurde dit in aanwezigheid van vele vrijwilligers die zich inzetten voor de Open Monumentendagen en het museum in Frederiksoord. Daar benadrukte Minne Wiersma, directeur van de Maatschappij van Weldadigheid, dat vijf jaar UNESCO Werelderfgoed echt een bijdrage leverde aan de aantrekkelijkheid en het bezoek aan Frederiksoord-Wilhelminaoord. Hij wees op de toename van het aantal (hotel)overnachtingen in het gebied en de ondernemers die investeren in de kwaliteit van het aanbod voor toerisme en recreatie. Wethouder Albert Boersema complimenteerde de vrijwilligers, want zonder hen zijn activiteiten zoals een Open Monumentendag en het Corso Frederiksoord niet mogelijk.
Investeren in de toekomst
Tijdens de bijeenkomst op 22 september werd ook vijf jaar Stichting de Nieuwe Rentmeester in Veenhuizen gevierd. Stichting de Nieuwe Rentmeester werkt in Veenhuizen samen met vele partners actief aan het behoud, de restauratie en herbestemming van de monumentale panden in Veenhuizen. Sinds de overdracht in 2021 van het monumentale vastgoed in Veenhuizen van het Rijksvastgoedbedrijf naar Stichting de Nieuwe Rentmeester is geïnvesteerd in restauratie, herbestemming, toerisme en publieksvoorzieningen in Veenhuizen. Met de komst van het Tienjarenplan voor restauratie en herbestemming in 2024 kwam hier een versnelling in en zijn al diverse monumentale panden gedeeltelijk of geheel opgeknapt of komen nog aan de orde. Stichting de Nieuwe Rentmeester speelt een actieve rol om historische locaties te behouden en waar nodig nieuwe functies te geven.
Het vijfjarig jubileum biedt een moment om terug te kijken op wat gezamenlijk is bereikt en vooruit te kijken naar de toekomst van het dorp. 'Vijf jaar pionieren en kwartiermaken komen samen in dit nieuwe startpunt voor bezoekers. Restauratie en herbestemming, samenwerking met overheden, ondernemers en bewoners, en het verhaal van Veenhuizen dat weer verteld wordt. Ik ben trots op iedereen die daaraan heeft bijgedragen. We gaan door op de ingeslagen weg, positief voorwaarts', aldus Bas Morsink, directeur-bestuurder van Stichting de Nieuwe Rentmeester.
Nieuw startpunt voor bezoekers in Veenhuizen
Tijdens deze bijeenkomst werd het nieuwe Toeristisch Informatiepunt (TIP) geopend. De TIP vormt een herkenbare ontvangst- en informatieplek voor bezoekers die Veenhuizen en de Koloniën van Weldadigheid willen ontdekken. ‘Dit is een mooi voorbeeld van de ontwikkeling van Veenhuizen’, zo licht Peter Scholten, voorzitter Toeristisch Informatiepunt toe. ‘In ons nieuwe onderkomen hebben we meer ruimte om over de geschiedenis en ontwikkeling van Veenhuizen te vertellen. Met een mooie grote ruimte met historische foto’s om dit verhaal te ondersteunen. De verhuizing naar het voormalige schooltje van het Tweede Gesticht biedt daarnaast ruimte voor fietsverhuur: goed voor duurzaam toerisme én werkgelegenheid voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Zo borduren we voort op een belangrijke kernwaarde die hier altijd aanwezig is geweest: zorg en aandacht voor mensen die dat nodig hebben.’
Burgemeester Klaas Smid van de gemeente Noordenveld benadrukte de bekendheid van het dorp Veenhuizen. ‘De UNESCO Werelderfgoedstatus en alle ontwikkelingen die hier gaande zijn, zorgen voor extra aantrekkingskracht voor recreatie en toerisme in het dorp en het gebied eromheen.’